fbpx
Aktualności

Choroba Afektywna Dwubiegunowa

Choroba afektywna dwubiegunowa (w skrócie ChAD) to zaburzenie polegające na naprzemiennie występujących po sobie epizodach depresyjnych i maniakalnych. Czym jest ChAD, co jest jego przyczyną, jak można go leczyć – oto pytania, które często stawiają sobie pacjenci, u których pojawia się takie rozpoznanie.

Pacjenci często zadają pytanie skąd wzięło się u nich to zaburzenie. Ani psychologia, ani psychiatria nie znalazła na dzień dzisiejszy w pełni satysfakcjonującej odpowiedzi. W toku długoterminowych badań prowadzonych na osobach z różnych grup społecznych odkryto, że bez wątpienia jest to choroba dziedziczna. W rodzinach, w których występowały przypadki ChADu wskaźnik odziedziczalności sięga prawie 75%. Jednak same geny to nie wszystko.

Objawy choroby dwubiegunowej

Ogromny wpływ na pojawienie się i rozwijanie się choroby afektywnej dwubiegunowej mają czynniki społeczne, środowiskowe i psychiczne. Z badań wiemy, że pierwszy epizod choroby bardzo często łączy się z konkretnym przeżyciem o dużym ładunku stresowym. Może to być wypadek, śmierć w rodzinie, a w przypadku kobiet – ciąża i poród. Istotnym czynnikiem są również uszkodzenia układu nerwowego – choroby neurodegeneracyjne i uszkodzenia spowodowane np. nadużywaniem alkoholu czy innych substancji psychoaktywnych. Warto jednak zauważyć, że nawet u osób, które nie doświadczyły żadnego z opisywanych traumatycznych wydarzeń, choroba może się rozwinąć samoistnie. Warto wiedzieć jak rozpoznać rozwijającą się chorobę, jak jej przeciwdziałać i ją leczyć.

Depresja

Epizod depresyjny w chorobie jest dość łatwo rozpoznać. Możemy zaobserwować m.in. znaczący spadek nastroju, brak wiary w siebie, nawracające lęki, niezdolność do wykonywania najprostszych czynności, w skrajnych przypadkach nawet mycia się czy wstania rano z łóżka. Osoba doświadczająca objawów depresji może być zahamowana psychoruchowo – nie ma wtedy szansy na nawiązanie z nią kontaktu wzrokowego i słownego. Jest ciągle senna, ma obniżony popęd seksualny, nie ma ochoty jeść, ciągle odczuwa lęk. Bardzo często depresja w chorobie dwubiegunowej kończy się myślami samobójczymi, a nawet czynami samobójczymi.

Mania

Drugą stroną choroby są epizody maniakalne. Osoba doświadczająca ich często zachowuje się „jak w cudownym śnie”. Wydaje się jej, że wszystko może, jest niesamowicie zdolna i aktywna. Osoba taka jest przekonana, że nie musi jeść, spać, odpoczywać, odczuwa nadmiar sił, pomysłów, wiary w siebie i swoją moc sprawczą. Zdarza się, że uznaje się za super kreatywną – potrafi rozwiązać dowolny problem – również taki, z którym ludzkość nie poradziła sobie do tej pory. Ponieważ osoby doświadczające manii często mają rozbuchane libido, często zdarzają się im przypadkowe romanse, nieplanowane ciąże, a potem idące za tym problemy.

Trzeba tutaj mocno podkreślić, że mania nie jest stanem pozytywnym. Osoba w stanie maniakalnym szybciej myśli, szybciej mówi i wszystko robi „lepiej” niż inni. Za tym pojawia się rozdrażnienie wynikające z niezrozumienia przez otoczenie. Nierzadko osoby w manii zachowują się impulsywnie, tracąc dużą ilości pieniędzy lub ryzykując życie swoje i innych. Zaczynają również przesadzać z alkoholem lub innymi używkami, a także eksponować swój nastrój za pomocą stroju i zachowania.

Lżejszą postacią manii jest hipomania, która wiąże się z mniejszą ilością objawów i ich nasileniem. Na co dzień można ją łatwo pomylić po prostu z dobrym humorem i nastrojem. Osoby z hipomanią podejmują się zadań, których nie kończą. Ich działania są lekkomyślne, jednak częściowo kontrolowane – zupełnie inaczej niż w manii. Podczas hipomanii mniej śpimy, mamy podwyższoną aktywność i energię życiową. Wszystko co sobie zaplanujemy musi zostać wykonane „tu i teraz”. To często prowadzi do frustracji i rozdrażnienia kiedy plan się nie powodzi. Dość często występują naprzemiennie okresy głodzenia się i obżarstwa.

Diagnoza choroby dwubiegunowej

Diagnoza choroby afektywnej dwubiegunowej nigdy nie jest łatwa. Często pacjenci trafiają do specjalisty albo w stanie głębokiego epizodu depresyjnego, albo odwrotnie – w stanie silnej manii. Przez to w wywiadzie może umknąć zmienność lub skłonność do stanów przeciwnych. Szczególnie trudno diagnozuje się ChAD kiedy występuje jego typ 2 – z przewagą hipomanii. Wówczas pacjent trafia do specjalisty w epizodzie depresyjnym i często przez pewien czas jest leczony właśnie na depresję.

Właściwie zdiagnozowaną chorobę afektywną dwubiegunową z powodzeniem leczy się obecnie przez kombinację trzech czynników: farmakoterapię, psychoterapię i psychoedukację. Celem leczenia jest doprowadzenie do remisji – czyli do stanu, w którym nie występują objawy żadnego ze wspomnianych epizodów.

Leczenie choroby dwubiegunowej

Obecnie skuteczną metodą farmakoterapii jest leczenie za pomocą tak zwanych stabilizatorów nastroju. Działają one przeciwdepresyjnie, przeciwmaniakalnie i profilaktycznie. Wspomagająco działa psychoterapia, dzięki której osoba dotknięta tą chorobą uczy się rozpoznawać objawy epizodów i skutecznie sobie z nimi radzić. Psychoterapię wspiera psychoedukacja – czyli informacja na temat tego, co osoba chora może i powinna robić, żeby jak najdłużej pozostawać w okresie remisji choroby – czyli w stanie ustąpienia objawów.

Chociaż radzenie sobie z chorobą dwubiegunową nie zawsze jest łatwe, można nauczyć się z nią żyć. Aby jednak skutecznie radzić sobie z ChAD, trzeba nauczyć się dokonywać mądrych wyborów. Styl życia i codzienne nawyki mogą mieć znaczący wpływ na nastrój, a nawet zmniejszyć zapotrzebowanie na leki. Pomaga aktywność fizyczna, wsparcie psychologiczne i społeczne, a także samokontrola stresu – na przykład za pomocą technik relaksacyjnych.

Po więcej informacji zapraszam na konsultację do naszej Poradni.

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.