Dziś, 28 czerwca, obchodzimy 57. rocznicę wydarzeń w Stonewall Inn z 1969 roku. Dla wielu to ważna data historyczna, podręcznikowy początek ruchu emancypacyjnego LGBTQ+, ale dla mnie ma ona wymiar niezwykle osobisty. Kiedy przed laty inicjowałem pierwszą Paradę Równości w Warszawie, miałem przed oczami właśnie tę iskrę ze Stonewall – moment, w którym marginalizowana społeczność powiedziała „dość” i postanowiła zawalczyć o swoją godność na ulicach.
Dziś, na stronie niemiecszymon.pl, patrzę na to dziedzictwo nie tylko z perspektywy wieloletniego aktywisty, ale przede wszystkim jako psycholog, badacz i psychoterapeuta ericksonowski. Staram się łączyć moje osobiste doświadczenia z empatią wobec pacjentów oraz twardym rygorem metodologicznym. Chciałbym przyjrzeć się temu, co łączy ulice z zaciszem gabinetu terapeutycznego.
Od Ulicznego Aktywizmu do Gabinetu: Czym Jest Stres Mniejszościowy?
Wydarzenia ze Stonewall, a także pierwsze, niezwykle trudne edycje naszej polskiej Parady Równości, były w dużej mierze reakcją na systemową stygmatyzację i opresję. We współczesnej psychologii ten mechanizm doskonale tłumaczy model stresu mniejszościowego (opracowany m.in. przez Ilana Meyera). Kiedyś widziałem jego skutki na ulicach, dziś widzę je codziennie w mojej praktyce klinicznej. Rzetelna metodologia badań nad zdrowiem psychicznym bezlitośnie dowodzi, że osoby z mniejszości seksualnych i płciowych doświadczają unikalnego, przewlekłego napięcia. Wynika ono z:
- Zinstytucjonalizowanych i międzyludzkich uprzedzeń.
- Oczekiwania na odrzucenie i ciągłego monitorowania otoczenia pod kątem zagrożenia.
- Internalizacji negatywnych postaw społecznych (zinternalizowana homofobia czy transfobia).
Zrozumienie tego mechanizmu to podstawa depatologizacji, o którą walczę w swojej pracy. Problemy natury psychicznej w tych grupach nie wynikają z samej tożsamości. Są bliznami zadanymi przez wrogie środowisko.
Intersekcjonalność: Moja Praca z ADHD, Spektrum Autyzmu a Tożsamość Płciowa
W moim gabinecie specjalizuję się w terapii osób dorosłych z ADHD, w spektrum autyzmu, a także osób zmagających się z zaburzeniami osobowości oraz kwestiami związanymi z tożsamością płciową. Współczesna nauka, do której podchodzę z ogromną pasją, wyraźnie wskazuje na zjawisko intersekcjonalności.
Badania z ostatnich lat wykazują statystycznie istotne współwystępowanie neuroatypowości (szczególnie spektrum autyzmu) z różnorodnością płciową. Osoby te często niosą podwójny ciężar: potężny koszt poznawczy maskowania autystycznego w neurotypowym świecie oraz zmaganie się z dysforią i odrzuceniem. Jako badacz z wielką satysfakcją obserwuję ewolucję systemów diagnostycznych (jak przejście od ICD-10 do ICD-11), gdzie niezgodność płciowa przestała być „zaburzeniem psychicznym” i przeszła do kategorii zdrowia seksualnego. To ogromny krok oparty na dowodach, który ułatwia nam właściwe wsparcie, a moim pacjentom – odzyskanie sprawczości. Kiedyś o takie kroki walczyliśmy na Paradach.
Siła Zasobów: Stonewall i Parada Równości Oczami Ericksona
Milton H. Erickson, którego podejście jest fundamentem mojej praktyki, powtarzał, że każdy pacjent nosi w sobie zasoby niezbędne do rozwiązania swoich problemów i przezwyciężenia trudności.
Patrząc na wydarzenia ze Stonewall – i na to, jak z małej iskry wyrosła ogromna Parada Równości – dostrzegam spektakularny dowód tej teorii w skali makro. To był ten moment, w którym zaszczuta społeczność zyskała nagle dostęp do swoich najgłębszych, uśpionych zasobów: gniewu przekutego w zdrową asertywność, odwagi, potrzeby wolności oraz niesamowitego poczucia wspólnoty.
W terapii robimy coś podobnego na poziomie mikroskopijnym – pomagamy osobie uwikłanej w trudności (czy to związane z funkcjonowaniem z zaburzeniem osobowości, czy wynikające z maskowania ADHD) na nowo odkryć jej własną siłę, zrzucić cudze oczekiwania i odnaleźć autentyczność.
Słowo na Dziś
Rocznica Stonewall to dla mnie bardzo osobiste przypomnienie, że nauka, psychoterapia i dawny aktywizm nie działają w próżni, lecz wzajemnie się uzupełniają. Naszym zadaniem jako badaczy i klinicystów jest nieustanne weryfikowanie hipotez w oparciu o rzetelne dane, przy jednoczesnym zachowaniu bezwarunkowego, najgłębszego szacunku dla subiektywnego świata pacjenta.
Wszystkim czytelnikom bloga niemiecszymon.pl – niezależnie od tego, czy zmagacie się z dysforią, oswajacie diagnozę dorosłego ADHD, pracujecie nad relacjami w zaburzeniu osobowości, czy po prostu szukacie w życiu ukojenia – życzę dzisiaj dostępu do Waszych najpiękniejszych, najbardziej autentycznych zasobów.
Bądźcie dumni z drogi, którą przeszliście.
Z osobistym i naukowym pozdrowieniem,
Twórca Parady Równości w Polsce, psycholog, badacz, psychoterapeuta ericksonowski
Odkryj więcej z Szymon Niemiec - Psycholog, Psychoterapeuta
Zapisz się, aby otrzymywać najnowsze wpisy na swój adres e-mail.